Żarówkę wynalazł T.A. Edison w 1879 roku. Około 1900 roku zaczęto stosować żarnik z drutu wolframowego.
Emisja promieniowania świetlnego w tradycyjnej żarówce jest wynikiem rozgrzania wolframowego żarnika przez przepływający prąd.
Wykorzystywanie wolframu jako materiału, z którego wykonywany jest żarnik wynika z jego wysokiej temperatury topnienia (ok. 3665 K) i stosunkowo małej prędkości parowania. Daje on także korzystny skład widmowy promieniowania.
Zjawisko parowania wolframu w wysokiej temperaturze powoduje, że pary metalu osadzają się na powierzchni bańki szklanej powodując jej ciemnienie oraz zmniejszenie średnicy drutu co w konsekwencji zmniejsza jasności żarówki i doprowadza do przepalenia się żarnika.
Aby ograniczyć zjawisko parowania metalu na przełomie lat 1912-13 do napełniania szklanych baniek żarówek zaczęto stosować gazy szlachetne (azot, argon itp.). W latach trzydziestych XX wieku pojawiły się żarówki o żarniku w postaci dwuskrętki (podwójnej spirali).
Żarówki z żarnikiem dwuskrętkowym, mają strumień świetlny większy średnio o 8% od żarówek z jednoskrętką. Od tego czasu konstrukcja żarówek praktycznie nie ulegała zmianie.
Zastosowanie gazów szlachetnych do wypełnienia bańki jest w stanie tylko częściowo zahamować ubytek wolframu z żarnika.
Mimo ograniczenia zjawiska parowania wolframu z powierzchni żarnika trwałość tradycyjnych żarówek wynosi około 1000 godzin a strumień świetlny z czasem maleje.
Żarówki odznaczają się doskonałym oddawaniem barw charakteryzowanym ogólnym wskaźnikiem oddawania barw na poziomie Ra=100.
Parametry żarówek konwencjonalnych poprawiły się znacznie od czasów Edisona. Mimo poprawy w tym zakresie pozostają jednak najbardziej energochłonnymi wśród powszechnie stosowanych źródeł światła.
Żarówki głównego szeregu
Podstawową grupę żarówek, stanowią żarówki tzw. głównego szeregu.
Produkowane są one w wersji z bańką przezroczystą lub matowaną. Żarówki matowane powodują mniejsze olśnienie i powinny być stosowane szczególnie w gospodarstwach domowych, we wszelkiego typu mieszkaniowych oprawach oświetleniowych, w których źródło światła jest widoczne dla oka.
Żarówki głównego szeregu przeznaczone do powszechnego stosowania wykonuje się z trzonkiem gwintowanym (tzw. gwint Edisona) oznaczanym symbolem E (głównie E14, E27) lub z trzonkiem bagnetowym oznaczanym symbolem B.
W skład rodziny żarówek głównego szeregu wchodzą również żarówki małogabarytowe - świecowe i kuliste. Są one wyposażone głównie w trzonki E14 a także E27. Stosuje się je do wszelkiego typu mieszkaniowych opraw dekoracyjnych oraz do małych opraw oświetlenia miejscowego.
W przypadku opraw z odkrytym źródłem światła zaleca się stosowanie matowanej wersji żarówki.
Żarówki kryptonowe
Bańki konwencjonalnych żarówek głównego szeregu wypełnione są argonem. Dzięki zastosowaniu kryptonu zamiast argonu żarówki osiągają skuteczność świetlną większą o ok. 10%. Możliwe jest też zmniejszenie ich wymiarów dzięki czemu mogą być stosowane w małych oprawach oświetleniowych.
Żarówki z odbłyśnikiem na kopule
Żarówki tego typu mają klasyczny kształt bańki, natomiast na jej kopule naniesione jest metaliczne, lustrzane, pokrycie odbijające promieniowanie w kierunku trzonka. Powierzchnia zwierciadlana na kopule jest tak dobrana, że całkowicie zasłania żarnik dla obserwatora patrzącego z kierunku zbliżonego do osi źródła światła.
Żarówki tego typu przeznaczone są głównie do opraw oświetleniowych z odbłyśnikiem. Promieniowanie odbite od lustra kierowane jest do tyłu na odbłyśnik oprawy oświetleniowej. Oprawy odbłyśnikowe z żarówkami tego typu ograniczają znacznie efekt olśnienia.
Żarówki z odbłyśnikiem na szyjce
Odbłyśnik na szyjce żarówki odbija światło do przodu wzdłuż osi żarówki. Daje to możliwość precyzyjnego kierowania strumienia światła i jego efektywnego wykorzystania do oświetlenia miejscowego. Żarówki tego typu bywają produkowane z kątami rozsyłu światła 35st, 40st i 80st. Przeznaczone są do opraw bez odbłyśników.
Żarówki reflektorowe typu PAR
Żarówki tego typu posiadają odbłyśnik paraboliczny. Wysyłają światło w wąskim kącie rozsyłu 12st i 30st. Mają mocną i zwartą budowę. Część przednia wykonana jest ze szkła prasowanego. Są odporne na wpływy atmosfery. Produkowane są także w wersji z tzw. zimnym lustrem zmniejszającym ilość promieniowania cieplnego w wiązce światła. Umożliwia to oświetlanie przedmiotów wrażliwych na ciepło. Można je używać do oświetlania wnętrz i na zewnątrz.


